استول :

نوعی حفاری است که دارای راه خروجی مستقیم به سطح زمین است و برای سرویس کارهای زیرزمینی بکار می رود. چنانچه استول برای اکتشاف وجود مواد معدنی مجهز شود، بنام استول اکتشافی نامیده می شود و اگر برای ساخت و بهره برداری از معدن بکار رود بنام استول معدنی نامیده می شوند. در رابطه با کاربرد استول، می توان از استول های اصلی، کمکی، تهویه هوا و انتقال هوا نام برد. استول اصلی برای بالا بردن مواد معدنی استخراجی مفید به سطح زمین و اهداف دیگر، استول فرعی برای پایین و بالا بردن افراد، مصالح، تجهیزات، انتقال باطله سنگ، برق رسانی، رساندن هوای فشرده و آب.

 استول تهویه هوا:

برای انتقال هوای تازه به معدن یا خروج هوای کثیف از معدن بکار می رود. به هنگام انتقال هوای تازه از طریق استول هوا، این استول به نام استول انتقال هوا نامیده می شود. استول معمولاً با بالابر مکانیکی مجهز می شود.

 شورف:

حفاری با سطح مقطع عرضی کم که دارای راه خروجی مستقیم به سطح زمین می باشد و برای تهویه هوا و سایر اهداف کمکی اختصاص دارد. شورف همچنین بعنوان راه خروجی زاپاس از معدن مورد استفاده قرار می گیرد.

از و یژگی های شاخص شورف معدنی عبارت است از فقدان بالابری مواد استخراجی مفید معدنی و باطله سنگ در زمان بهره برداری از معدن در مواقعی که شورف به بالابر مکانیکی مجهز نباشد، در آن صورت قسمت مخصوص را برای جابجائی افراد از طریق پله ها و طاقچه های میانی ایجاد می نمایند.

 گِزِنک :

حفاری که دارای راه خروجی مستقیم به سطح زمین نمی باشد و برای پایین بردن زغال از حفاریهای بالا دستی که تحت تأثیر وزن مخصوص پایین دستی ها قرار دارند، جابجائی افراد، تهویه هوا، برق رسانی و غیره بکار می روند.

 استول کور(چاه کور):

حفاری که دارای راه خروجی به سطح زمین نمی باشد و برای بالا بردن زغال، تهویه هوا، بالا و پایین بردن افراد، تجهیزات، برق رسانی، آب رسانی و غیره اختصاص دارد. استول کور برای کشف بعضی از قسمتهای حفاری معدنی زیرزمینی که دارای مواد معدنی است ، بکار می رود.

 چاه:

حفاری عمودی است که با مته کاری و کندن از قشر سنگ معدنی عبور می کند و معمولاً قطر آن تا 2M می باشد. چاهها می توانند بمنظور تهویه هوا، داربست های چوبی پایین برنده، ارسال کننده های مصالح و غیره به کار روند. چنینی چاه هایی را هم از طریق سطح زمین و هم از طریق حفاری های معدنی، حفر می کنند.

باید در واقع در نظر داشت که چاهها می توانند دارای هر زاویه شیبی نسبت به سطح افق باشند. حفاریهای شیب دار شامل استول شیب دار،  برگ، اوکلون، خادوک و غیره می باشند. (شکل9-1)

 استول شیب دار:

حفاری که دارای راه خروجی به سطح زمین بصورت مستقیم باشد و برای بالا بردن مواد معدنی استخراجی مفید به سطح زمین، تهویه هوای معدنی، تخلیه آب، برق رسانی، بادرسانی، ارسال تجهیزات و جابجائی افراد اختصاص دارد. استول های شیب دار هم می توانند از طریق مواد معدنی استخراجی مفید و هم از طریق قشرهای سنگی دشتی عبور کنند.

 برگ:

حفاری که دارای راه خروجی به سطح زمین نمی باشد، و از طریق خیز و افت لایه زغال عبور می کند و برای حمل و نقل مواد معدنی استخراجی مفید از بالا به پایین، تهویه هوا، برق رسانی، آب رسانی، جابجایی افراد و ارسال تجهیزاتت بکار می رود. از ویژگی شاخص ********* عبارت است از حمل و نقل زغال از بالا به پایین توسط وسائل مکانیکی. ******** از طریق لایه زغال و مقداری کمتر از طریق قشر سنگ عبور کند.

 اوکلون:

حفاری که دارای راه خروجی مستقیم به سطح زمین نمی باشد و از طریق خیز و افت لایه زغال عبور می کند و برای حمل و نقل مواد معدنی استخراجی مفید از بالا به پایین، تهویه هوا، برق رسانی، آب رسانی، جابجایی افراد و ارسال تجهیزات بکار می روند. از ویژگی شاخص اوکلون، حمل و نقل زغال از پایین به بالا می باشد. اوکلون از طریق لایه زغال و مقداری کمتر از طریق قشر سنگ عبور می کند.

 خادوک

:حفاری که دارای راه خروجی مستقیم به سطح زمین نمی باشد، معمولاً بطور موازی با ******* (اوکلون) بفاصله 40-20 متر از آن عبور می کند و برای جابجائی افراد، ارسال مصالح و تجهیزات، تهویه و اهداف دیگر به کار می رود.

حفاریهای افقی به حفاریهای زیر اطلاق می شود : اشتول، تونل، اشترک، *******، ***** (شکل10-1)

 اشتول:

حفاری که دارای یک راه خروجی به سطح زمین می باشد و برای همان اهداف استول بکار می رود. اشتول می تواند بصورت حفاری اکتشافی و بهره برداری باشد. لایه های زغالی که در منطقه کوهستانی قرار دارند، توسط اشتول ها براحتی و مناسب، کشف می شوند. بسته به برجستگی منطقه، اشتول ها می توانند در طول خط توسعه و در تقاطع با خط توسعه یا تحت زاویه خطر توسعه لایه زغال، قرار گیرد.

تونل:

حفاری که دارای راه خروجی از دو طرف به سطح زمین باشد. تونل دارای مقطع بزرگ معمولاً با حفاری دو سرباز است و معمولاً برای اهداف ترانسپورتی بکار می رود. چنانچه تونل دارای اوکلون باشد، در آن صورت بنام تونل شیب دار نامیده می شود.

 اشترک:

حفاری که دارای راه خروجی مستقیم به سطح زمین نیست و از طریق خط توسعه لایه زغالی عبور می کند. اشترک می تواند یک اشترک لایه زغالی و اشترک لایه سنگی باشد. از نظر کاربرد علمی، اشترک می توانند بصورت ریلی، نوار نقاله ای، تهویه ای، فاضلابی، اصلی و دارای تأسیسات کناری باشد.

  • اشترک ریلی : برای ترانسپورت زغال و باطله سنگ با استفاده از ترانسپورت ریلی،
  • اشترک نوار نقاله ای : برای ترانسپورت زغال با نوار نقاله ها ی تسمه ای یا بیلچه ای
  • اشترک تهویه هوا : برای خارج کردن جریان هوای کثیف از حفاریهای سینه کار
  • اشترک انتقال هوا : برای انتقال هوای تازه
  • اشترک فاضلاب : برای جمع آوری و تخلیه آب به مخزن آب
  • اشترک اصلی : برای حمل و نقل میانی جریانات زغال و باطله سنگ به استول یا اشتول ها
  • اشترک کناری: برای حفاظ گذاری قسمت هایی از لایه زغالی به کار می رود
  • اشترک ها همچنین برای اهداف دیگر بکار می روند : تهویه هوا، برق رسانی و یا باد رسانی، جابجایی افراد و غیره. در صورت وجود تکتنولوژی استخراج زغال، اشترک ها می توانند توسعه یافته ترین حفاری در معدن باشند.

کورشلاگ:

حفاری که دارای راه خروجی مستقیم به سطح زمین نمی باشد و با گذشتن از طریق قشرهای سنگی دشتی با خط توسعه تلاقی کرده و یا تحت چند زاویه باغ خط توسعه لایه زغال برخورد می کند، کورشلاگ ها برای کشف لایه های زغال و همچنین برای همان عملیاتی که برای اشترک ها مورد استفاده قرار می گیرند، بکار می روند.

پروسک:حفاری که بطور موازی با اشترک دنبال لایه مواد استخراجی مفید بدون برخورد با باطله سنگ های مزاحم، عبور می کند. فقط در بعضی موارد در لایه های زغالی باریک به هنگام اجرای پروسک ها، لازم است لایه کوچکی از کمرپایین یا کمربالا گرفته شوند. پروسک برای تهویه هوا، ترانسپورت زغال، جابجایی افراد، برق رسانی و بادرسانی اختصاص دارد.